Əli Quliyev: Xocalıya Qayıdışın Zəfər Salnaməsi - 2026-cı ildə Dirçələn Şəhərin Yeni Həyatı [xfgiven_qirmizi] [/xfgiven_qirmizi]
Əli Quliyev,
Xəzər rayonu Türkan qəsəbəsi icra nümayəndəsi
2024-cü il 26 fevral tarixi Azərbaycan tarixində xüsusi bir dönüş nöqtəsi kimi yadda qaldı. Həmin gün Xocalı soyqırımı qurbanlarının əziz xatirəsi ilk dəfə olaraq artıq işğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində anıldı. Bu, sadəcə bir anım mərasimi deyildi – bu, 32 illik ağrının, nisgilin və ədalət axtarışının qürurla əvəz olunduğu tarixi bir an idi. Həmin gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlini qoyaraq tarixə yeni bir səhifə yazdı.
Dövlət başçısı rayon ictimaiyyəti ilə keçirdiyi görüşdə xüsusi olaraq vurğuladı ki, bu memorial kompleksin layihəsi əslində illər öncə hazırlanmışdı. Hətta Bakıda Xocalı soyqırımı abidəsinin yanında onun inşası üçün yer də ayrılmışdı. Lakin Prezidentin uzaqgörən siyasəti nəticəsində bu layihə hər dəfə təxirə salınmışdı. Çünki dövlətimizin başçısı inanırdı və bilirdi ki, zaman gələcək, Azərbaycan öz torpaqlarına qayıdacaq və memorial məhz faciənin baş verdiyi torpaqda ucaldılacaq. Bu, sadəcə siyasi qərar deyil, milli iradənin və tarixi ədalətə inamın təntənəsi idi.
2003–2020-ci illər ərzində ölkənin bütün potensialının vahid məqsəd uğrunda səfərbər olunması məhz bu böyük qayıdışın təməlini qoydu. Güclü ordu quruculuğu, iqtisadi sabitlik, beynəlxalq arenada aparılan balanslı və prinsipial siyasət nəticəsində Azərbaycan 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında baş vermiş Vətən müharibəsi zamanı tarixi Zəfərə imza atdı. 44 günlük müharibə 17 illik hazırlığın, strateji səbrin və qətiyyətin möhtəşəm nəticəsi oldu.
Uzun illər ərzində Azərbaycanın dünyaya ünvanladığı “Xocalıya ədalət!” çağırışı təəssüf ki, beynəlxalq müstəvidə lazımi səviyyədə cavab tapmadı. Baxmayaraq ki, bu gün 18 ölkə Xocalı faciəsini soyqırımı kimi tanıyır, böyük dövlətlərin və aparıcı beynəlxalq təşkilatların susqunluğu ədalətin gecikməsinə səbəb oldu. Bu istiqamətdə Heydər Əliyev Fondu xüsusi fəaliyyət göstərərək “Xocalıya ədalət!” kampaniyasını qlobal miqyasda genişləndirdi. Dünyanın müxtəlif ölkələrində sərgilər, konfranslar, təqdimatlar təşkil olundu, kitablar və məqalələr nəşr edildi. Lakin erməni lobbisinin təsiri altında olan bəzi dairələr bu qanlı faciənin hüquqi qiymət almasına mane olmağa çalışdılar.
Nəticədə Azərbaycan ədaləti özü bərpa etdi. 2020-ci ildə işğal altındakı torpaqların böyük hissəsi azad edildi, 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində isə ölkənin suverenliyi tam bərpa olundu. Bu, yalnız hərbi qələbə deyil, eyni zamanda siyasi və mənəvi zəfər idi.
Möhtərəm Prezident öz çıxışlarında dəfələrlə bildirmişdir ki, Xocalısız və Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi tam sayıla bilməzdi. Xocalı faciəsi xalqımızın yaddaşında sağalmaz yaralar açmışdı və bu şəhərin azad olunması milli ləyaqətin bərpası demək idi. 2023-cü il 15 oktyabr tarixində Prezident İlham Əliyevin Xocalıda Azərbaycan Bayrağını ucaltması yalnız rəmzi hadisə deyil, həm də erməni separatizminə və faşizminə qarşı qəti mövqenin dünyaya nümayişi idi.
Bu gün artıq 2026-cı ildir. Xocalı yeni həyatına qədəm qoyub. Şəhərdə genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılıb, müasir infrastruktur qurulub, yollar, məktəblər, sosial obyektlər tikilib. Ən önəmlisi isə – Xocalı sakinləri mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına qayıdırlar. Onlar illərlə həsrətində olduqları ata-baba yurduna dönərək burada yeni həyat qururlar. Bu qayıdış sadəcə fiziki köç deyil – bu, ruhun, kimliyin və tarixi yaddaşın öz mənbəyinə dönüşüdür.
Bu gün Xocalıda uşaq səsləri eşidilir, məktəblərdə dərslər keçirilir, yeni evlərin həyətlərində həyat yenidən canlanır. Xocalı artıq yalnız faciə şəhəri deyil – o, həm də dirçəlişin, qürurun və milli iradənin simvoludur. Soyqırım qurbanlarının xatirəsi məhz azad və dirçələn Xocalıda əbədiləşdirilir.
Tarix göstərdi ki, ədalət gecikə bilər, lakin heç vaxt itib-batmır. Xocalıya qayıdış Azərbaycan xalqının iradəsinin, birliyinin və qələbə ruhunun ən parlaq təcəssümüdür. 2026-cı ildə Xocalı artıq kədərin deyil, zəfərin və gələcəyə inamın şəhəridir. Bu şəhərin hər küçəsində, hər daşında bir mesaj var: Azərbaycan öz torpağında əbədi və sarsılmazdır.
